Tìm hiểu lễ hội Samhain, nguồn gốc cổ xưa của Halloween

Trước khi Halloween trở thành sự kiện thương mại hóa với trang phục hiện đại và trò chơi gõ cửa xin kẹo, người Celt cổ đại đã cử hành đại lễ Samhain. Lễ hội diễn ra từ đêm 31 tháng 10 đến ngày 1 tháng 11, đánh dấu thời điểm kết thúc mùa hè và bước vào nửa năm tăm tối.

1 Giới thiệu lễ hội Samhain

1.1 Hành trình băng qua đại dương và sự biến đổi thành Halloween hiện đại

Nhiều người thường coi Halloween là một lễ hội thương mại hóa với trang phục đắt tiền và kẹo bánh. Tuy nhiên, bạn sẽ thấy rõ rằng gốc rễ văn hóa này đã cắm sâu vào lịch sử châu Âu. Trong thế kỷ 18 và 19, nạn đói lớn ở Ireland cùng đợt di dân Highland Clearances tại Scotland đã buộc hàng vạn người Gaelic di cư sang Bắc Mỹ. Họ mang theo toàn bộ di sản ký ức cùng lễ hội Samhain truyền thống.

Tại vùng đất mới, các nghi thức cổ xưa này giao thoa với ngày lễ Tất cả các thánh của Kitô giáo. Tên gọi Halloween chính là biến thể từ cụm từ All Hallows' Eve, tức đêm trước ngày All Saints' Day vào ngày 1 tháng 11. Văn hóa Bắc Mỹ sau đó tiếp nhận, tái thiết kế và biến các phong tục Samhain thành sự kiện giải trí toàn cầu như ngày nay.

1.2 Truyền thuyết phù thủy, tiên nữ và những câu chuyện ma đêm Samhain

Trong truyền thuyết xứ Scotland, Samhain là đêm diễn ra Đại hội Phù thủy. Các phù thủy Scotland hội tụ để tiên đoán tương lai và luyện phép thuật. Tương truyền, người xưa tin rằng họ bay qua không trung trên chổi, vỏ trứng, hoặc cưỡi mèo đen, quạ và ngựa. Đêm này do Nữ vương Phù thủy Morrigan hoặc Phù thủy Mặt xanh Calleach cai quản.

Các nàng tiên (Faerie) cũng di chuyển từ ngọn đồi mùa hè về các gò đất mùa đông vào đêm Samhain. Đây là thời điểm duy nhất trong năm người sống có thể giải cứu người thân bị tiên nữ bắt giữ. Chuyện cổ tích Tam Lin nổi tiếng của Scotland đã kể về hành trình một thiếu nữ cứu người yêu khỏi đoàn diễu hành của tiên nữ.

Truyền thống kể chuyện ma cũng phát triển mạnh mẽ vào dịp Samhain. Điển hình là câu chuyện về phù thủy nước Sidiethe của gia tộc MacDonald ở Glen Coe. Bà xuất hiện với làn da trắng, tóc đỏ, mặc áo bào trắng khoác áo cape đen. Việc bà khóc và giặt đồ bên bờ sông Loch Linnhe năm 1692 được coi là điềm báo trước cho thảm sát Glen Coe lịch sử.

2 Những nghi thức tâm linh đặc sắc trong đêm lễ hội Samhain

Tín ngưỡng cổ truyền ghi nhận nhiều nghi lễ độc đáo được thực hiện vào đêm Samhain:

Bữa ăn im lặng (Dumb Supper): Người dân Ireland và Scotland chuẩn bị một bữa ăn trong sự im lặng tuyệt đối. Họ dành riêng một vị trí ở đầu bàn cho tổ tiên, đồ ăn được phục vụ mà không ai được nhìn trực tiếp vào chiếc ghế trống. Sau bữa ăn, phần thức ăn không chạm tới sẽ được mang ra rừng gửi tặng các linh hồn Pooka.

Tưởng nhớ và kết nối: Đây là thời điểm người sống dâng rượu chúc mừng và tưởng nhớ những người đã khuất khi ranh giới giữa hai thế giới trở nên mỏng manh.

Bảo vệ gia sản và gia súc: Thời điểm này đánh dấu kỳ lùa đàn gia súc từ đồng cỏ mùa hè về chuồng mùa đông. Người dân cầu xin thần linh bảo vệ đàn gia súc và kho lương thực đã thu hoạch.

Thực hành thuật bói toán: Mọi người thực hiện các hình thức tiên đoán tương lai, tìm hiểu về người phối ngẫu hoặc những sự kiện sắp tới.

3 Ranh giới thời gian kỳ diệu và ý nghĩa tâm linh của Samhain

Người Celt cổ đại coi một năm có hai thời điểm quan trọng, đó là Beltaine vào ngày 1 tháng 5 và Samhain vào ngày 1 tháng 11. Ngày 1 tháng 11 cũng chính là mốc Năm mới truyền thống của người Celt. 

Người Celt tôn kính các không gian và thời gian "ở giữa". Không gian ranh giới bao gồm bờ biển, cây cầu, ngã tư hay ranh giới lãnh thổ. Thời gian ranh giới chính là hoàng hôn, bình minh và hai mốc chuyển mùa Beltaine cùng Samhain.

Vào đêm Samhain, khái niệm thời gian gần như xóa bỏ. Quá khứ, hiện tại và tương lai hòa làm một. Linh hồn người chết cùng cư dân Thế giới Bên kia tự do đi lại ở nhân gian.

4 FAQ: Những câu hỏi thường gặp về lễ hội Samhain

4.1 Lễ hội Samhain diễn ra vào thời gian nào trong năm?

Lễ hội diễn ra vào ngày 1 tháng 11 hằng năm, với các hoạt động tâm linh trọng tâm bắt đầu từ đêm trước đó (đêm 31 tháng 10), trùng với dịp Halloween hiện đại.

4.2 Bữa ăn im lặng (Dumb Supper) trong lễ hội Samhain có ý nghĩa gì?

Bữa ăn được thực hiện trong sự im lặng tuyệt đối nhằm tỏ lòng kính trọng và tri ân tổ tiên. Người dân dọn sẵn một phần ăn riêng ở đầu bàn để mời các linh hồn quá cố trở về thưởng thức.

4.3 Tại sao người Celt lại đốt lửa trại và rước đuốc vào đêm Samhain?

Việc đốt lửa và rước đuốc xung quanh trang trại giúp xua đuổi các tà ma, linh hồn xấu khỏi khu vực sinh sống, đồng thời bảo vệ gia súc và kho lương thực trong suốt mùa đông.

4.4 Đêm Samhain có mối liên hệ như thế nào với các phù thủy và tiên nữ?

Theo thần thoại Scotland, đêm Samhain là thời điểm các phù thủy họp mặt làm phép và các tiên nữ di chuyển tổ ấm. Đây cũng là thời khắc duy nhất người dân có thể giải cứu người thân bị tiên nữ bắt đi.

Hành trình du lịch trải nghiệm các không gian lễ hội tâm linh như Samhain mang đến những khám phá văn hóa vô cùng mới lạ. Việc di chuyển giữa các vùng đất cổ kính tại Scotland hay Ireland đòi hỏi du khách phải chuẩn bị trang phục ấm áp và đồ dùng cá nhân cẩn thận. Bạn hãy ghé ngay hệ thống cửa hàng MIA.vn để chọn lựa vali du lịch đồng hành tin cậy cho chuyến du ngoạn sắp tới bạn nhé.